Działania Zamojskiego Centrum Wolontariatu i Federalnego Związku Informacji i Doradztwa dla Ofiar Narodowego Socjalizmu z Kolonii na rzecz ofiar II Wojny Światowej.

Projekt I

„Otaczając opieką przywrócić dla lokalnej społeczności. Polsko – Niemieckie partnerstwo dla polepszenia jakości życia mieszkańców Zamojszczyzny poszkodowanych przez III Rzeszę” dofinansowany przez Fundację „Pamięć Odpowiedzialność Przyszłość” z siedzibą w Berlinie, realizowany w ramach programu „Wspomóc gotowość niesienia pomocy – Międzynarodowe partnerstwa w zakresie pomocy osobom starszym w Europie Środkowo – Wschodniej i Izraelu”.

Etapy Przedsięwzięcia

  1. Rok 2008
    Nawiązanie współpracy z Federalnym Związkiem Informacji i Doradztwa dla Ofiar Narodowego Socjalizmu ( BUNDESVERBAND INFORMATION & BERATUNG FÜR NS-VERFOLGTE e.V. ) z Kolonii i podpisanie umowy korporacyjnej w celu wspólnej realizacji przedsięwzięć na rzecz wspierania seniorów poszkodowanych przez III Rzeszę.
    W ramach pierwszego etapu odbyły się:
  2. Lata 2009 - 2012
    Założenia drugiego etapu projektu:
    • Sporządzenie bazy danych beneficjentów projektu.
    • Rozpoznanie potrzeb beneficjentów i otoczenie opieką humanitarną osób schorowanych, które nie radzą sobie z trudami dnia codziennego (pomoc wolontariuszy przy pracach porządkowych, zakupach, towarzyszenie podczas spacerów, załatwianie spraw urzędowych itp).
    • Utworzenie doraźnych i trwałych struktur opieki nad seniorami.
    • Wsparcie psychiczno-mentalne osób sprawnych (rozmowy, dyskusje, organizowanie „Lekcji żywej historii” oraz „Kawiarni Spotkań i Kawiarni Opowieści”).
    • Dokumentowanie wspomnień.
    • Objęcie seniorów opieką prawną i socjalną.
    • Aktywizacja beneficjentów poprzez wykorzystanie ich wiedzy i umiejętności.
    • Powołanie do życia Punktu Konsultacyjnego – miejsca poradnictwa, integracji i spotkań.
    • Aktywizacja psychofizyczna beneficjentów (organizowanie rehabilitacji, wspólnych wycieczek, wyjść na basen, do groty solnej, do teatru, na koncerty itp.).
    • Integracja młodzieży szkolnej z osobami poszkodowanymi przez III Rzeszę poprzez opiekę nad Nimi (zadania dla szkolnego wolontariatu), wykorzystanie ich wiedzy i doświadczenia.
    • Szkolenia specjalistyczne dla wolontariuszy.
    • Organizowanie imprez integracyjnych.
    • Pozyskanie społecznej akceptacji dla całego przedsięwzięcia poprzez systematyczne informacje w mediach.
    • Zainteresowanie założeniami projektu Urzędu Miasta, Wydziału Edukacji, dyrektorów szkół, nauczycieli historii, uczniów i studentów.
    • Wydanie publikacji dotyczącej działań projektowych w wersji polskiej i niemieckiej.

Podczas obydwu etapów projektu Zamojskie Centrum Wolontariatu wspierała Fundacja Polsko – Niemieckie „Pojednanie” .

Przedsięwzięcie dotyczyło przeniesienia na grunt polski sprawdzonego w warunkach niemieckich modelu funkcjonowania opieki nad ofiarami nazizmu oraz wprowadzenia w życie propozycji Zamojskiego Centrum Wolontariatu dotyczących polepszenia jakości życia mieszkańców miasta i powiatu poszkodowanych przez III Rzeszę. Innym, ale równie ważnym celem inicjatywy była aktywizacja osób starszych, podniesienie świadomości na temat ich praw oraz ułatwienie dostępu do wiedzy fachowej poprzez dyżury specjalistów. Grupowe spotkania służyły lepszej komunikacji międzypokoleniowej, integracji, wymianie informacji i doświadczeń.

Specjalne działania projektu objęły także wolontariuszy, którzy podczas szkoleń otrzymali wiedzę na temat zdrowia seniora, niepełnosprawności i sposobów komunikacji. Część tych szkoleń przeprowadzili trenerzy i doświadczeni wolontariusze z Kolonii.

Ten humanitarny projekt miał na celu rozwinięcie w młodej społeczności polskiej i niemieckiej tolerancji, współodpowiedzialności za przeszłość oraz poszanowanie dla prawdy historycznej. Zrealizowane w latach 2008 - 2012 wspólnie z Niemcami przedsięwzięcie stało się podstawą do dalszej współpracy w zakresie wymiany doświadczeń, wolontariuszy i dzielenia się dobrymi praktykami.

Projekt II

„Wciąż potrzebni. Modelowy, partnerski system wsparcia mieszkańców Zamojszczyzny i Kolonii poszkodowanych przez III Rzeszę” to tytuł projektu, który - podobnie jak ten, realizowany do czerwca 2012 roku – ma charakter humanitarno-edukacyjno-integracyjny.

Realizacja w latach 2012 – 2015.

Jego głównym celem jest zmiana sytuacji życiowej ofiar narodowego socjalizmu, integracja międzypokoleniowa, integracja środowisk kombatanckich, uczczenie losów osób poszkodowanych, aktywizacja seniorów, podniesienie ich jakości życia poprzez poprawę pamięci, rozwój osobisty oraz uczestnictwo w wydarzeniach kulturalnych.

Projekt zakłada kontynuację działań, które sprawdziły się już w realizacji w latach 2009 – 2012.

Te działania to:

  • pomoc wolontariuszy (opieka w domu beneficjenta, robienie zakupów, towarzyszenie podczas spacerów, załatwianie drobnych spraw w urzędach, ośrodkach zdrowia, pomocy społecznej itp.),
  • Kawiarnia Opowieści. Organizowanie spotkań świadków historii z młodymi ludźmi,
  • dokumentowanie wspomnień,
  • warsztaty komputerowe dla seniorów prowadzone przez wolontariuszy,
  • organizowanie wycieczek,
  • prowadzenie Punktu Poradnictwa Prawnego przy ul. Kolegiackiej 16,
  • organizowanie imprez okolicznościowych, spotkań Noworocznych i Wielkanocnych,
  • organizowanie wyjść do kina, na koncerty, spektakle teatralne, wystawy,
  • promowanie działań projektowych w lokalnych mediach i na stronie internetowej wolontariatzamosc.pl

W nowym projekcie zostały dodane nowe, bardzo potrzebne seniorom przedsięwzięcia.

Są to:

  • Świetlica Dziennego Wsparcia. Czynna 2 razy w tygodniu, we wtorki i czwartki, w godz. 10.00 – 13.00. Podczas spotkań można tu porozmawiać, wymienić się doświadczeniami, miło spędzić czas w towarzystwie innych seniorów i wolontariuszy, a także skorzystać z cyklicznych zajęć terapeutycznych, takich jak: muzykoterapia, biblioterapia, czy kulturoterapia,
  • warsztaty rozwoju osobistego i trening pamięci,
  • wykłady na temat bezpieczeństwa, rehabilitacji i diety seniorów, a także chorób wieku podeszłego. W każdym roku odbędą się 4 wykłady prowadzone przez lekarzy, rehabilitantów, dietetyków, pracowników policji i inne kompetentne osoby,
  • indywidualne spotkania z przeszkolonymi uczniami i studentami, którzy będą zajmować się nagrywaniem i spisywaniem wspomnień.

Projekt jest partnerski, a więc nie może tu zabraknąć działań na rzecz polsko – niemieckiego zbliżenia i pojednania. W 2013 roku odbędą się wspólne warsztaty wymiany doświadczeń dla przedstawicieli ZCW i Federalnego Związku z Kolonii.

Projekt III

„Senioralna Stacja Socjalna w Zamościu”. Zintegrowane wsparcie dla seniorów, którzy przeżyli II wojnę światową.

Realizacja w latach 2015 – 2017.

Projekt, podobnie jak poprzednie, zakłada kontynuację działań, które sprawdziły się w realizacji w latach 2009 – 2015 i wprowadza nowe, uwzględniając potrzeby i oczekiwania beneficjentów.

Działania nowe:

  1. Stworzenie Senioralnej Stacji Socjalnej (w miejsce świetlicy dziennego wsparcia) działającej 4 dni w tygodniu, w godzinach 10.00 – 13.00
  2. Zajęcia w pracowniach tematycznych:
    • plastycznej (rysowanie, malowanie, szycie, robótki ręczne, wykonywanie ozdób okolicznościowych, mandali itp.),
    • artystycznej (muzykoterapia, warsztaty teatralne, kabaret, zabawa słowem, spotkania z literaturą),
    • technicznej (obsługa nowoczesnego sprzętu agd, komputera, telefonów nowej generacji)
  3. Rytmika dla nestorów.
  4. Srebrna Akademia IV Wieku, a w niej: wykłady, spotkania z ciekawymi ludźmi, szkolenia (z komunikacji, asertywności, treningi pamięci).

Projekt zakończy konferencja zatytułowana „Formy i metody wsparcia osób poszkodowanych przez narodowy socjalizm w Polsce i w Niemczech” w której wezmą udział posłowie na Sejm RP, przedstawiciele Ministerstwa Rodziny Pracy i Polityki Społecznej, przedstawiciele samorządu regionalnego i lokalnego oraz przedstawiciele rad seniorów, przedstawiciele instytucji oświaty, kultury, organizacji kombatanckich i organizacji pozarządowych działających na rzecz seniorów (termin: wrzesień 2017 r.)

Koordynatorzy projektów:
Krystyna Rybińska-Smyk (Zamojskie Centrum Wolontariatu)
Jost Rebentisch (Federalny Związek z Kolonii)